‌رئيس انجمن‌كوهنوردان ايران:

 گردشگري ما به بيراهه مي‌رود !

 

 

میراث خبر : _ تجهيز کوه‌ها به تله‌کابين، جاده و پناهگاه؛ تبديل کاروانسراهاي چندصد ساله به "قهوه‌خانه‌هاي سنتي" با انبوه وسايل امروزين؛ کشاندن دسته‌هاي چندصد نفري به نقطه‌هاي بکر و مرمت‌هاي غيراصولي آثار تاريخي؛ نمونه‌هايي از بيراهه رفتن در عرصه صنعت گردشگري است. 

عباس محمدي، ‌رئيس انجمن كوهنوردان ايران و مديرگروه ديده‌بان كوهستان در گفتگو با ميراث‌خبر با طرح اين پرسش كه "گردشگري، چه هنگام مي‌تواند به نفع اقتصاد ملي باشد؟" توضيح داد:« آيا 60 ميليون سفر که به گفته حميد بقايي، قائم مقام سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، در سه ماهه نخست سالجاري در کشور انجام شده (روزنامه ايران 1/7/86) با توجه به اينکه به استناد همين منبع، در اين سفرها 55 درصد اقامت‌ها در خانه اقوام و آشنايان و 45 درصد رفت و آمدها با وسيله نقليه شخصي صورت گرفته است، سودي براي کشور داشته است؟» 

وي ادامه داد:« رفتن از تهران به اهواز در نوروز با پيکان و ديگر خودروهاي "ملي" که در هر 100 کيلومتر 12-10 ليتر بنزين مي‌سوزانند، و لنگر انداختن در خانه پسرعمه و دختر خاله ... به دليل به هدررفتن سوختي که به بهاي فروش سرمايه‌هاي ملي به دست آمده، و از اين‌رو که کمکي به رونق کار هتل‌داران و افزايش انگيزه براي ساخت هتل‌هاي جديد و ارتقاي هتل‌هاي قديمي نمي‌کند، بيشتر تحميل هزينه بر گرده اقتصاد ملي مي اندازد تا چيزي که بتوان بر آن عنوان پر طمطراق گردشگري(توريسم) را اطلاق کرد.» 

اين كارشناس محيط‌زيست با اعلام اينكه "گردشگري، اگر با حضور مسافران خارجي که مي‌توانند از يک منبع بيروني چيزي را به کيسه مملکت وارد کنند، همراه نباشد، و اگر با رعايت حداقلي از آداب‌داني در زمينه حفظ محيط زيست و ابراز حساسيت نسبت به تخريب ميراث فرهنگي نباشد، فقط يک "جيب به جيب کردن" موجودي ملي و از آن بدتر فرسوده ساختن عرصه‌هاي طبيعي و تاريخي کشور است"، اضافه كرد:« به اين علت و به دليل آنکه چند برابر ارز حاصل از ورود گردشگران خارجي، ارز توسط گردشگران ايراني به خارج از کشور مي‌رود، مديران اين عرصه و هر دلسوز کشور بايد فکري براي اين تراز به شدت منفي بکنند.» 

وي به چند مشکل که گريبانگير گردشگري ايران است، اشاره كرد و گفت:« در ايران، ايديولوژي نقش و حضوري بس پررنگ در زندگي اجتماعي دارد؛ اين امر محدوديت‌هايي را در زمينه جذب ‌گردشگران بيگانه بويژه گردشگران غربي که نوعا علايقي متفاوت و مغاير با ما دارند، پيش مي‌آورد. در اينجا فقط اشاره مي‌کنيم به نوع پوشش که در کشور ما مقررات خاصي بر آن حاکم است.» 

محمدي با اشاره به سياست خارجي كشور توضيح داد:« درست يا نادرست، بخش عمده جهان بويژه آن بخش که داراتر است و گردشگراني پول خرج‌ کن دارد، به دليل ناسازگاري‌هايي که ما با سياست غالب جهان داريم، با کشور ما مشکل دارد و تمايل‌اش به ديدن کشور ما تناسبي با انبوه جاذبه‌هاي اين سرزمين ندارد.» 

وي همچنين موضوع سياست داخلي را در گردشگري كشور موثر دانست و ادامه داد:« مديران ارشد کشور، تقريبا هيچ پايبندي راهبردي به امر حفاظت جاذبه‌هاي تاريخي و طبيعي کشور ندارند و به علت اتکا به درآمد کم و بيش فراوان نفت، ضرورتي براي تلاش براي فراهم آوردن راه‌هاي درآمد ديگر نمي‌بينند. در اينجا، کافي است که جايي را خراب کنيد و به جاي آن چيزي نو بسازيد و با رانت به دست آمده صفا کنيد؛ در اين ميانه، آنچه که دست و پاگير امر "توسعه" است، همانا حفظ مشتي ساختمان يا محوطه کهنه است که نگهداشتن‌شان براي دولت فقط مسووليت دارد. چنين است که بساز و بفروش‌ها بر کشور حاکم اند و بولدوزرها اسباب اکتشاف‌هاي باستاني – چنانکه تيغ يک بولدوزر، تابوتي عيلامي را در "ارجان" پيدا مي‌کند (همشهري 21/5/86) و تيغه‌اي ديگر، گورهاي باستاني را در تپه‌هاي باستاني حاشيه رودخانه تار (همشهري 5/9/85).» 

رييس انجمن كوهنوردان ايران اضافه كرد:« گاه که مديران کشور يا گروه‌هايي از بخش خصوصي به فکر توسعه بخش گردشگري مي‌افتند، دست به چنان تغييراتي در کليت محدوده‌هاي تاريخي يا طبيعي مي‌زنند که فقط با سليقه‌ي زير متوسط خودمان، آن محدوده همچنان واجد ويژگي‌هاي يک "جاذبه" خواهد بود. تجهيز کوه‌ها به تله کابين و جاده و پناهگاه؛ تبديل کاروانسراهاي چند صدساله به "قهوه‌خانه‌هاي سنتي" با انبوه وسايل امروزين؛ کشاندن دسته‌هاي چندصد نفري به نقطه‌هاي بکر؛ مرمت‌هاي غيراصولي آثار تاريخي و مانند اين‌ها، نمونه‌هايي از بيراهه رفتن در عرصه صنعت گردشگري است.» 

وي گفت:« در ايران، اگر يک گردشگر وارد شود، در بيشتر مواقع، براي ديدن آثار تاريخي و جلوه‌هاي طبيعي است، نه رفتن به هتل‌هاي پنج ستاره و مانند اينها. به اين دليل، ما بايد به جاي تلاش براي ساختن تاسيسات، بيشتر به فکر حفاظت داشته هامان باشيم.»